Waarom een oetel géén kikker is – en waar de naam Oeteldonk vandaan komt

Gepubliceerd op 28 januari 2026 om 11:26

Het is een veelgemaakte fout onder vele Carnavallers dat een oetel synomniem is voor een groene kikker. In deze blog leggen we je uit waarom een oetel géén kikkers is en waar de benaming Oeteldonk dan wél vandaan komt zodat we deze mythe eens en voor altijd naar het rijk der fabelen kunnen sturen.

Waarom is een Oetel geen kikker?

Het is algemeen bekend dat ‘Donk’ verwijst naar een hoge droge plek in het moeras. Dit komt overeen met de locatie van de stad Den Bosch dat vroeger zijn militaire krachten ontleende omdat het temidden van moerasgebieden lag. Gelukkig worden we hier nog dagelijks aan herinnerd door het prachtige natuurgebied het Bossche Broek aan de rand van ons durp.

Omdat er in een moeras veel kikkers leven, en tijdens het Oeteldonkse Carnaval de groene kikker daarom veel te zien is op Oeteldonkse vlaggen en emblemen is er onterecht het harnekkige misverstand ontstaan dat ‘Oetel’ dan wel zou moeten verwijzen naar een kikker. Oeteldonkers spreken overigens liever over een kikvorsch (oud hollands voor kikker) of kwakbol (kikkervis). Uit diverse studies is echter gebleken dat hiervoor geen enkel bewijs is te vinden en een Oetel dus géén kikker is.

Wat is dan wél een Oetel?

Hoewel het niet zwart op wit staat is het toch wel voor 9 x 11% zeker dat Oetel verwijst naar ‘Van den Oetelaar’. Een veelvoorkomende naam in Den Dungen én geboorteplaats van de Bossche bisschop Mgr. Godschalk. Laat nu net deze beste man zich in 1881 kritisch hebben uitgelaten over de viering van vastenavond met het verzoek om de vastenavondvieringen te verbieden vanwege de vele slemperijen (braspartijen).

Waar komt de naam Oeteldonk vandaan?

Omdat de kerk zich steeds meer met de vastenavond bemoeide, besloten een paar Bosschenaren het feest te veredelen door op 1 oktober 1882 de ‘Oeteldonksche Club van 1882’ op te richten. Op die manier konden ze voorkomen dat het zou verdwijnen en bleef het gewoon een écht volksfeest. Zo ontstond het spel zoals we dat vandaag de dag nog altijd spelen waarbij Den Bosch drie dagen veranderd in het durp Oeteldonk, Bossche mannen boeren en Bossche vrouwen durskes worden.

Laot zien waor oe kiet staot!

Laat al die bovenlanders dus maar lullen, jij weet nu als trotse Oeteldonker hoe het wel echt zit. Wil je ook tijdens de Carnaval via je kiel of jasje laten zien dat jij een 100% oeteldonker bent of dat jouw kiet in Oeteldonk staat? Neem dan eens een kijkje bij onze wijk, durp en Oeteldonk emblemen!


Veelgestelde vragen over Oeteldonk, oetels en kikkers

Is een oetel hetzelfde als een kikker?

Nee, een oetel heeft niets met een kikker te maken. De kikker is vooral een symbool voor het oude moerasgebied rond Den Bosch en de naam Oetel verwijst daar niet naar.

Waarom zie je dan overal kikkers tijdens carnaval in Oeteldonk?

Nee, een oetel heeft niets met een kikker te maken. De kikker is vooral een symbool voor het oude moerasgebied rond Den Bosch. De naam Oetel verwijst daar niet naar.

Wat betekent het deel donk in Oeteldonk?

Donk verwijst naar een hoger en droog stuk land in het moeras. Dat past bij de ligging van Den Bosch

Waar komt het woord oetel dan vandaan?

De meest waarschijnlijke verklaring is dat het verwijst naar de familienaam Van den Oetelaar, een naam die veel voorkomt in Den Dungen. Het blijft een theorie, maar wel de sterkste.

Waarom wordt de naam Oeteldonk gebruikt tijdens carnaval?

In 1882 werd de Oeteldonksche Club opgericht om het carnaval te beschermen tegen inmenging van de kerk. Zo ontstond de carnavalsidentiteit Oeteldonk.

Wie richtte Oeteldonk eigenlijk op?

De Oeteldonksche Club van 1882, een groep Bosschenaren die het feest wilden behouden en organiseren.

Waarom noemen Oeteldonkers een kikker soms een kikvorsch?

Kikvorsch is een ouderwets Nederlands woord voor kikker. Oeteldonkers houden van traditie en daarom blijft die term in gebruik.

Heeft Oeteldonk echt iets met het moeras te maken?

Ja, Den Bosch lag vroeger in een moerasgebied. Dat zie je nu nog terug in het Bossche Broek en in de symboliek tijdens carnaval.

Waarom worden Bossche mannen boeren en vrouwen durskes genoemd?

Dat hoort bij het Oeteldonkse spel. Tijdens carnaval verandert Den Bosch in het dorp Oeteldonk met eigen titels en rollen.

Hoe hardnekkig is de mythe dat een oetel een kikker is?

Heel hardnekkig. Omdat kikkers zoveel voorkomen op Oeteldonkse items denken veel mensen dat er een link is, maar daar is geen bewijs voor.